De straalvogel


• Albumnummer: 10
   Scenario: Jef Nys
   Tekeningen: Jef Nys   Inkter: Jef Nys


• Publicatiedatum: 1962

• Aantal pagina's: 48


Jommeke toont zijn slimste kant wanneer hij de natuurkundige wetten bestudeert, vooral die van actie en reactie. Met weglopend water laat hij een emmer op wieltjes rijden — zijn eerste proef. Maar daarna begint het echte werk: in een loods in de tuin bouwt hij samen met Flip en Filiberke aan een vliegtuig dat door waterkracht moet vliegen. Alleen ... de compressor die het water moet blijven aandrijven, werkt niet zoals het hoort. Tot ze besluiten een chimpansee te kopen. Ze trainen hem om aan de hendel te draaien, en de aap krijgt de naam Kokobanana. Het vliegtuig wordt gedoopt tot de Straalvogel. Wanneer het toestel eindelijk klaar is, lacht Teofiel hen uit — hij gelooft er geen snars van. Toch maken Jommeke en Filiberke een proefvlucht, en die lukt meteen. Door de kuren van Kokobanana loopt er wel van alles mis. Jommekes ouders zijn doodongerust en verbieden hem nog langer met de Straalvogel te vliegen. Maar dan hoort Jommeke op de radio dat de kleinzoon van miljonair Geldjans verdwenen is. Men vermoedt dat hij ontvoerd werd met een sportvliegtuig. Jommeke twijfelt geen seconde en vertrekt om te helpen zoeken. Teofiel is woedend wanneer hij merkt dat Jommeke weg is, tot hij zelf het nieuwsbericht hoort. Tijdens de vlucht zien Jommeke en Flip Filiberke en Pekkie bij een vijver. Ze willen hen oppikken, maar storten neer in het water. De Straalvogel duikt echter weer op, en Filiberke en Pekkie kunnen instappen. Andere vliegtuigen die naar het kind zoeken, merken de Straalvogel op. Eén piloot denkt dat Jommeke en zijn vrienden de ontvoerders zijn en wil hen dwingen te landen door te schieten. Pas later beseffen ze dat het toestel door kinderen bestuurd wordt en op waterkracht draait. Het nieuws over de Straalvogel verspreidt zich razendsnel. Zelfs het leger wordt nieuwsgierig. Twee piloten vinden het gezochte sportvliegtuig, maar dat blijkt bestuurd te worden door een fotografe en heeft niets met de ontvoering te maken. Via de radio worden alle vliegtuigen teruggeroepen. Jommeke en Filiberke hebben geen radio en denken dat het kind gevonden is. Ze besluiten miljonair Geldjans geluk te wensen en vliegen naar zijn kasteel. Bij het landen storten ze neer en de Straalvogel wordt volledig vernield. Niemand raakt gewond en ze worden opgevangen door Geldjans en een politiecommissaris. Daar horen ze dat het kind, Willem, nog steeds vermist is. Jommeke vermoedt dat hij misschien wel in het kasteel zelf verborgen wordt gehouden. Flip ziet door een zoldervenster een spookfiguur. Iedereen stormt naar boven en het spook wordt overmeesterd. Het blijkt Willem te zijn, die al die tijd op zolder spook speelde. Beneden komt generaal Vlamkruit net aan. Hij wil de brokstukken van de Straalvogel meenemen om ze voor het leger te bestuderen. Jommeke geeft zijn toestemming. Dankzij de Straalvogel kan het leger eigen toestellen ontwikkelen. Jommeke krijgt hiervoor een onderscheiding van de minister van Landsverdediging.
EXTRA WEETJES

Gerd Van Loock en de voorbereidingen voor de 'echte' straalvogel ...

Jef Nys' DE STRAALVOGEL door Tardioli-Cauwenberghs.

1962: Jommeke en Filiberke bouwen het vliegtuig de Straalvogel in het gelijknamige album. Het toestel is volledig opgebouwd uit gerecycleerd materiaal en is ecologisch een trendsetter. Het vliegt dan al op water (en apenzweet) ... Toch houdt de Straalvogel het niet lang uit: op het einde van het verhaal stort het neer.

2017: 55 jaar later keren Jommeke en Filiberke terug naar de loods, op zoek naar de oorspronkelijke onderdelen van hun briljante uitvinding. Enkel de grote waterketel, de wateropvang en kleinere onderdelen blijken bruikbaar om een nieuwe Straalvogel te knutselen voor hun nieuw avontuur ‘Missie Middelkerke’.

Deze Straalvogel (9m lang x 8,5m breed) werd in samenwerking met OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) heropgebouwd door Tardioli-Cauwenberghs, onder toeziend oog van Jommeke-tekenaar Gerd Van Loock. Ook nu bestaat het toestel uit 100% gerecycleerde materialen en vliegt het op water, apenzweet en ... bier! Vlaams en Belgisch cultureel erfgoed op zijn best!



De straalvogel kan je gaan bekijken te Middelkerke in het Normandpark.
2024
De straalvogel is uit het park weggehaald en gedemonteerd.
Doorheen de jaren bleek het recyclagemateriaal, waaruit de straalvogel opgebouwd was, niet bestand tegen slijtage en overmatig gebruik van de vele spelende kinderen. Nadat er al een aantal herstellingen ter plaatse werden uitgevoerd, verdween het beeld (richting containerpark).

Of hij ooit nog terugkeert is maar de vraag ...

2026
Burgemeester Jean-Marie Dedecker zegt dat de iconische Straalvogel uit Jommeke waarschijnlijk openbaar verkocht zal worden. Volgens hem is het kunstwerk volledig versleten en voldoet het niet meer aan de veiligheidsnormen voor speeltoestellen. Een herstel zou ongeveer 40.000 euro kosten en zelfs dan krijgt het toestel geen goedkeuring meer als speeltoestel. Hij zou ervoor aansprakelijk zijn, mocht er een ongeluk gebeuren. Daarom wil de gemeente het niet terugplaatsen op het openbaar domein