Jommeke in Zeebrugge
In Zeebrugge toont De Scheldehelden je een blik achter de schermen vanuit het Haven Coördinatie Centrum en de Pierre Vandammesluis
De Scheldehelden
Het avontuur van Jommeke speelt zich af in de haven van Antwerpen en Zeebrugge! Daarin komen heel wat echte plekken in de haven aan bod. Ontdek de echte locaties in de haven die als inspiratie dienden voor het stripverhaal!
Jommeke in de haven van Zeebrugge en Antwerpen
Jommeke in Antwerpen
In De Scheldehelden kan je heel wat bekende plekjes en in de Antwerpse haven spotten, waaronder het iconische Havenhuis en het enorme Deurganckdok
In dit hoogtechnologische centrum werken alle diensten die met het scheepvaartverkeer te maken hebben samen.
.webp)
.webp)
Bovenop het Pierre Vandammehuis in Zeebrugge vind je het Haven Coördinatie Centrum. Daar heb je een prachtig uitzicht over de hele haven én de enorme Pierre Vandammesluis die er vlak naast ligt. Dat is belangrijk, want in dit hoogtechnologische centrum werken alle diensten die met het scheepvaartverkeer te maken hebben samen. Denk aan de bediening van de bruggen en de sluizen of de loodsen. Je kan het dus een beetje vergelijken met de controletoren op een luchthaven!
Pierre Vandammesluis
Pierre Vandammesluis
De Pierre Vandammesluis is de grootste sluis in Zeebrugge. Die is erg belangrijk om de gigantische RORO-schepen (dat zijn schepen die auto’s vervoeren) vlot naar de dokken in de achterhaven te laten varen. De sluis zorgt ervoor dat die RORO-schepen geen last hebben van eb of vloed. Zo kunnen al die auto’s veilig van boord rijden!
Pierre Vandammesluis
De sluis werd vernoemd naar de Pierre Vandamme. Hij was lang burgemeester van Brugge en speelde een belangrijke rol in de heropbouw van de haven na de Tweede Wereldoorlog én de uitbreiding van de haven in de decennia daarna.
Sleepboten zijn de werkpaarden van de haven
Sleepboten zijn de werkpaarden van de haven
Laat je niet misleiden door hun grootte: ze zijn misschien klein maar heel erg sterk én wendbaar. Ideaal om de reuzeschepen die de haven binnenvaren veilig naar hun ligplaats te begeleiden.
Wist je dat in Antwerpen ‘s werelds eerste sleepboot rondvaart die op waterstof kan varen, de Hydrotug? Die heeft nog een broertje, de Methatug, die op methanol vaart. Ook een wereldprimeur. Daarnaast heb je ook de Volta, de eerste elektrische sleepboot van Europa. Zij dragen allemaal bij aan een haven met minder uitstoot!
Om met een sleepboot te varen, heb je drie mensen nodig.
De kapitein bestuurt het schip, de scheepswerktuigkundige zorgt ervoor dat de motoren en machines optimaal draaien, en de matroos ondersteunt onder andere bij het aanmeren en onderhoud van het schip.
De kapitein zit in de stuurhut van de sleepboot. Die vind je helemaal bovenaan op het schip. Zo heeft de kapitein een goed uitzicht in alle richtingen om zich heen. Dat is belangrijk, want een sleepboot kan in alle richtingen varen!
Deurganckdok
Deurganckdok
Sinds 2005 vind je op de linker-Scheldeoever het Deurganckdok. Met een kaaimuur van meer dan 5 kilometer was het toen het grootste getijdendok ter wereld! Een getijdendok ligt niet achter een sluis, je kan er de getijden (eb en vloed) dus voelen. Gelukkig is dat geen probleem voor de 53 portaalkranen die de containers van de schepen laden en lossen. Het grote voordeel? De enorme schepen kunnen zo veel sneller aan- en afvaren.
Deurganckdok
In 2005 hadden de grootste containerschepen een capaciteit van 9000 TEU (de standaardmaat voor een container van twintig voet). Vandaag meren er regelmatig schepen aan met een capaciteit van meer dan 20 000 TEU. In 2023 kwam de MSC Loreto voor de eerste keer op bezoek, het grootste containerschip ter wereld, met plek aan boord voor 24 232 TEU. Die schepen meren aan bij de twee grote containerterminals langs het dok: Antwerp Gateway en MPET. Die laatste is vandaag de grootste containerterminal in Europa.
Hoe diep zijn de dokken? En wat ligt er daar op de bodem?
Om die vragen te beantwoorden, vaart peilboot Echo rond in de Antwerpse haven! De Echo is uitgerust met sonar. Dat betekent dat het schip een signaal onderwater uitstuurt en aan de hand van de weerkaatsing daarvan (de echo!) een beeld kan vormen van wat er zich onder het wateroppervlak afspeelt. Zo zijn we altijd zeker dat schepen die diep in het water liggen veilig door de haven kunnen varen.
Peilboot Echo heeft ondertussen ook een klein broertje: de Echodrone. Die is kleiner en vaart autonoom rond. Je hoeft hem dus niet de hele tijd besturen, dat doet hij helemaal zelf. Zo kan die op z’n eentje dieptemetingen uitvoeren op plekken die moeilijker bereikbaar zijn voor de Echo.
Drijvend droogdok
Drijvend droogdok
Net zoals een auto moet een schip soms naar de keuring voor een nazicht en een onderhoud. Om dat te kunnen doen, heb je een droogdok nodig. In Antwerpen hebben we daarvoor een indrukwekkend stukje techniek in de haven: drijvende droogdokken.
Drijvend droogdok
Het werkt als een soort reusachtige, holle bak die kan zinken door water in de ballasttanks te laten stromen. Wanneer een schip onderhoud nodig heeft, vaart het het droogdok binnen. Als het schip op zijn plek ligt, wordt het water weer weggepompt, stijgt het droogdok en komt het schip droog te liggen. Zo kunnen technici makkelijk aan de romp werken, bijvoorbeeld om roest te verwijderen of de schroef te repareren.
Wist jij dat er olifanten rondlopen in de haven?
Neen, geen enorme dieren met een slurf, wel indrukwekkende straddle carriers. Die enorme voertuigen danken hun bijnaam aan hun lange poten. Daarmee rijden ze over een container heen, klemmen die vast en tillen hem op. Zo verplaatsen ze die naar de juiste plek.
In een straddle carrier zit de chauffeur gemiddeld 10 meter hoog, geen plek voor mensen met hoogtevrees dus! Met hun machine tillen ze gemakkelijk containers tot wel 40 ton. Zo vormen ze de link tussen de grote kranen op de kade, die de containers van en op de schepen laden, en de ‘yard’. Dat is het enorme terrein op een containerterminal waar alle containers als een spelletje tetris zo efficiënt mogelijk gestapeld worden.
Havenhuis
Havenhuis
Wat zie jij in deze vorm? Een diamant? Een schip? De wereldberoemde architecte Zaha Hadid, die het gebouw ontwierp, heeft het nooit willen verklappen. Vandaar vormt het Havenhuis een van de meest opvallende gebouwen in Antwerpen. Het ligt aan het Kattendijkdok en is het hoofdkantoor van het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge dat de haven uitbaat.
Havenhuis
Het gebouw bestaat uit een oude brandweerkazerne waarop een spectaculair, modern glazen volume is geplaatst. Het glazen deel bestaat uit meer dan 1300 driehoekige ramen, die samen zorgen voor een schitterend lichtspel. Vanuit het Havenhuis heb je een prachtig uitzicht over de haven en de stad.
Scheepvaartpolitie
Scheepvaartpolitie
De scheepvaartpolitie is een speciale afdeling van de politie die alles in goede banen leidt op en rond het water. Ze controleren onder andere schepen, zorgen voor de veiligheid op het water en treden op bij ongevallen of misdrijven. Hun werkgebied is enorm: op rivieren, kanalen, in de havengebieden en zelfs de Noordzee!
Daarvoor hebben ze snelle patrouilleboten, duikteams en zelfs drones. Omdat de Antwerpse haven zo groot én belangrijk is voor België, heeft de Scheepvaartpolitie er, naast hun gewone interventieploegen, ook een specifiek havenbeveiligingsteam.
Scheepvaartpolitie
Droogdokkensite
Droogdokkensite
De droogdokkensite is een historisch gebied in de haven van Antwerpen. Vroeger vormde dit gebied naast het Kattendijkdok het hart van de haven. Een schip kon toen een van de negen droogdokken binnenvaren voor een onderhoud of herstel. Vandaag heeft de haven zich naar het Noorden verplaatst.
Droogdokkensite
De droogdokkensite maakt zich ondertussen klaar voor een heuse transformatie! Er komt een park, waardevol maritiem erfgoed wordt er tentoongesteld, een droogdok wordt een evenementenruimte en er is ruimte voorzien voor jeugdwerking en cultuur. In december opent hier ook Havenwereld in een gerestaureerde werkplaats. Dat wordt een plek waar je vanaf eind 2026 de haven op een interactieve manier kan ontdekken met games en workshops!
Dokkie de zeehond
Dokkie de zeehond
Sinds 2024 heeft de haven er een vrolijke bewoner bij: Zeehond Dokkie zwemt al een tijdje vrolijk rond in de dokken! Vaak zie je hem in het derde insteekdok. Dat is een rustige plek met genoeg voedsel voor het dier. Daarnaast heeft het dok ook schuine kades, waar Dokkie gemakkelijk uit het water kan om te rusten. Zolang Dokkie zich goed voelt, laten we hem vrolijk verder zwemmen door de haven.
Ken jij het verschil tussen een hijsbok en een kraan?
Ze zijn allebei gemaakt om zware lasten te tillen. Maar een kraan kan die lasten ook horizontaal verplaatsen door te draaien (of zwenken). Een hijsbok is specifiek gemaakt om extreem zware lasten enkel verticaal te hijsen.
Deze krachtpatsers tillen met gemak 800 ton de lucht in. Omdat ze op een drijvend ponton staan, kan je er vervolgens mee varen om die last te verplaatsen!
