AchtergrondIncorrect taalgebruik

Inleiding

Binnen de Jommekesverhalen komt het niet vaak voor, maar eerder per ongeluk, dat er een vrouwonvriendelijk, racistisch of seksueel getint fragment opduikt. Men kan vertrekken van het kaderen in de tijdsgeest waarin het verhaal geschreven en getekend werd. Maar iedereen heeft zo een beetje zijn eigen invulling van 'tijdgeest'. Wat vooral niet mag uit het oog verloren worden is dat strips bepaalde elementen uit het dagelijks en wereldlijke gebeuren wel eens uitvergroten. Dit geeft dan aanleiding tot humorvolle fragmenten die gesmaakt worden maar na verloop van tijd mogelijk een andere invulling krijgen. Taal, beeld en omgang met anderen is steeds in evolutie en wat nu mogelijk negatief overkomt, denk aan 'neger', was in de jaren zestig van de vorige eeuw minder beladen. Het zal altijd een evenwichtsoefening blijven...

Overzicht van fragmenten

Album & Afbeelding	Incorrect fragment (Eerste druk)	Gecorrigeerd fragment (Herdruk)
Album 2	Twee maal wordt hier over 'negers' gepraat. 'Neger' is een aanduiding voor de oorspronkelijke, donkerhuidige bewoners van Afrika...	Nu wordt enkel over dieren gesproken als Jommeke zijn betoog houdt betreffende het graag willen hebben van een huisdier.
Album 7	Jommeke heeft het over zijn poes tot verbazing van zijn vriend Filiberke (sommigen zien hier een licht sexueel getinte omschrijving in, maar het gaat om de kat).	Geen correctie doorgevoerd.
Album 10	Teofiel en Marie hebben het over 'negers'.	Geen correctie doorgevoerd.
Album 10	Hier valt Jommeke even uit zijn voorbeeldige rol. Het woord 'kapotneuken' is niet direct in het woordenboek terug te vinden en klinkt behoorlijk grof.	Het klinkt met 'vernietigen' een stuk voorbeeldiger.
Album 26	Jommeke over vrouwen achter het stuur: meisje van 5 veroorzaakt ongeval en Jommeke reageert stereotiep, agent doet er leeftijdsopmerking bovenop.	Geen correctie doorgevoerd.
Album 65	Jommeke doet een vreemde uitspraak over 'vreemdelingen'. In de context van het verhaal (achtervolgers/handlangers van een Arabische oliesjeik) klinkt het anders.	Geen correctie doorgevoerd.
Album 66	De meisjes worden in een onderdanige rol geduwd. Een niet zo vrouwvriendelijke uitspraak van Jommeke.	Deze gag werd verwijderd.
Album 73	De professor en 'klaarkomen': tweemaal dat Jommeke een enigszins bedenkelijke vraag stelt aan Professor Gobelijn.	Situatie 1 - Ongewijzigd. Situatie 2 - Vervangend zinnetje laat deze woordspeling verdwijnen.

Randbemesting

Er is al heel wat gezegd en geschreven rond het al dan niet negatief behandelen van vrouwen, andere volkeren... Binnen de reeks is het ook wel voorgekomen dat Jommeke als hoofdfiguur zelf het doelwit van onderdrukking was.

Album 80 — De Njam-njambloem

Album 34 — Jommeke in de knel

Of lees album 34 er op na en stel vast dat Jommeke ontvoerd en gegijzeld werd.